Конспект: «Йомры икмәктә кунакта»
Яшь үзенчәлеге: уртанчылар төркеме өчен. 
Үткәрү формасы: төркем белән.
Үткәрү төре: шөгыль ял итү чарасы буларак кулланыла.
Максат: шөгыль үткәрү ярдәмендә уртак эшкә мотивация тудыру, балаларга шатлык китерү, уңай хис-кичерешләр уяту.
Мәгариф өлкәләре: «Танып белү үсеше өлкәсе», «Сөйләм үсеше өлкәсе», «Физик үсеш өлкәсе», «Социаль-коммуникатив үсеш өлкәсе», «Сәнгати-эстетик үсеш өлкәсе».
Иң төп өлкә: танып белү өлкәсе.
Бурычлар:
Үткәрү формасы: төркем белән.
Үткәрү төре: шөгыль ял итү чарасы буларак кулланыла.
Максат: шөгыль үткәрү ярдәмендә уртак эшкә мотивация тудыру, балаларга шатлык китерү, уңай хис-кичерешләр уяту.
Мәгариф өлкәләре: «Танып белү үсеше өлкәсе», «Сөйләм үсеше өлкәсе», «Физик үсеш өлкәсе», «Социаль-коммуникатив үсеш өлкәсе», «Сәнгати-эстетик үсеш өлкәсе».
Иң төп өлкә: танып белү өлкәсе.
Бурычлар:
- Хисләрне аера белергә, аларны мимика, ишарәләр, хәрәкәтләр ярдәмендә сурәтләргә, гомуми һәм вак моториканы камилләштерергә өйрәтү;
- Эшчәнлекнең төрле төрләре аша коммуникатив күнекмәләрне үстерү;
- Балаларның шатлыклы хисләрен ирекле эмоциональ чагылдыруга ярдәм итү;
- Психологик киеренкелекне бетерергә булышу;
- Өлкәннәр һәм яшьтәшләр белән аралашу күнекмәләрен, уен эшчәнлегенә тотрыклы кызыксыну тәрбияләү;
- Татар халык әкиятләре белән кызыксынуны дәвам итү. Балалар эшчәнлеге төрләре: уен эшчәнлеге, коммуникатив эшчәнлек, матур әдәбиятны кабул итү, хәрәкәт эшчәнлеге.
Сүзлек эше: нарат күркәләре, яңак.
Беренчел эш: «Йомры икмәк» әкиятен уку; әңгәмә; тематик сурәтле рәсемнәр карау, театр карау һәм балалар белән уйнау, мультфильм карау.
Җиһазлар: музыкаль озата бару, өй макеты, «Йомры икмәк» әкияте персонажларын сурәтләгән курчаклар, күркәләр тутырылган кәрзин, көзге яфраклар җыелмасы, кишер муляжы, «Йомры икмәк» әкиятеннән рәсемнәр.
Шөгыль барышы.
1. Кереш өлеш.
Балалар өстәл тирәсендә утыралар. Тәрбияче балалар белән контакт һәм эмоциональ яктан уңайлы шартлар урнаштыра, елмая, балаларны һәм кунакларны сәламли.
Тәрбияче: — Исәнмесез, балалар! Исәнмесез, хөрмәтле кунаклар! Әйдәгез, балалар, бер-беребезне сәламләп алыйк. Басабыз:
Исәнмесез, күзләр, сез күрәсезме?
Исәнмесез, колаклар, сез ишетәсезме?
Исәнмесез, битләр (сыйпыйбыз битләрне).
Исәнме, борын: бип-бип-бип!
Исәнмесез, куллар: чәт-чәт-чәт!
Исәнмесез, аяклар: топ-топ-топ!
Исәнмесез, балалар, барыгызга да сәлам!
Исәнмесез, колаклар, сез ишетәсезме?
Исәнмесез, битләр (сыйпыйбыз битләрне).
Исәнме, борын: бип-бип-бип!
Исәнмесез, куллар: чәт-чәт-чәт!
Исәнмесез, аяклар: топ-топ-топ!
Исәнмесез, балалар, барыгызга да сәлам!
Тәбияче: — Карагыз әле, балалар, минем кулда нәрсә бар? (Тәрбияче йомры икмәк сурәтләнгән рәсемне балаларга күрсәтә).
Балалар: — Бу — Йомры икмәк!
Тәрбияче: — Дөрес! Бу — Йомры икмәк, һәм ул безне бүген үзенә кунакка чакырырга килгән. Сез ризамы, балалар? Нәрсәдә утырып барырбыз икән без Йомры икмәккә кунакка?
Балалар: — Автобуста, самолетта, поездда.
Тәрбияче: — Дөрес! Бу — Йомры икмәк, һәм ул безне бүген үзенә кунакка чакырырга килгән. Сез ризамы, балалар? Нәрсәдә утырып барырбыз икән без Йомры икмәккә кунакка?
Балалар: — Автобуста, самолетта, поездда.
2. Төп өлеш
Тәрбияче: — Без бүген транспорт белән түгел, ә җияү сәяхәт итәрбез. Әйдәгез, тезелеп басабыз:
Сукмак буйлап барырбыз,
Туп-туры әкияткә эләгербез.
Бер, ике, өч, дүрт, биш —
Әкиятле уйныйбыз.
Сукмак буйлап барырбыз,
Туп-туры әкияткә эләгербез.
Бер, ике, өч, дүрт, биш —
Әкиятле уйныйбыз.
Тәрбияче: — Балалар, карагыз әле, нинди матур йорт тора. Йортта кемнәр тора икән?
Балалар: — Әби белән бабайдыр бәлки.
Тәрбияче: — Дөрес! Монда әби белән бабай яши! Әйдәгез, алар белән исәнләшик!
Балалар: — Исәнмесез, әби белән бабай!
Тәрбияче: — Карагыз әле, балалар, нишләптер әби белән бабай бик моңсу, аларга нәрсә булды икән? Әйдәгез, нәрсә булганын белик, бәлки, без аларга ярдәм итә алырбыз.
Бабай: — Исәнмесез, балалар.
Тәрбияче: — Дөрес! Монда әби белән бабай яши! Әйдәгез, алар белән исәнләшик!
Балалар: — Исәнмесез, әби белән бабай!
Тәрбияче: — Карагыз әле, балалар, нишләптер әби белән бабай бик моңсу, аларга нәрсә булды икән? Әйдәгез, нәрсә булганын белик, бәлки, без аларга ярдәм итә алырбыз.
Бабай: — Исәнмесез, балалар.
Тәрбияче: — Бабай әбисенә Йомры икмәк пешерергә кушкан икән. Әби амбарны себереп чыккан, тәпәннәрен кырып ике уч он җыйган. Шул оннан камыр болгаткан, Йомры икмәк ясаган, мичтә пешергән һәм аны суытырга дип тәрәзә төбенә куйган. Балалар, әйдәгез без дә, әбинең Йомры икмәкне ничек эшләгәнен күрсәтеп, әзрәк ял итеп алыйк әле.
Уен: “Йомры икмәк пешердек”
Йомры икмәк күтәрелде (кулларны өскә күтәрәбез).
Һәм алсу төскә керде (куллар белән яңакларны уабыз).
Мичтән аны чыгардылар (кулларны алга сузабыз).
Каймакта аунаттылар (үз-үзеңне кул белән кочаклап, бер якка иеләбез, аннары — икенче якка).
Тәрәзәгә куйдылар (уч төпләрен күрсәтәбез).
Бераз суынсын дип (кулларыбызга өрәбез).
Һәм алсу төскә керде (куллар белән яңакларны уабыз).
Мичтән аны чыгардылар (кулларны алга сузабыз).
Каймакта аунаттылар (үз-үзеңне кул белән кочаклап, бер якка иеләбез, аннары — икенче якка).
Тәрәзәгә куйдылар (уч төпләрен күрсәтәбез).
Бераз суынсын дип (кулларыбызга өрәбез).
Тәрбияче: — Йомры икмәк ятып туйгач, йөгереп алардан качкан. Балалар, Йомры икмәкне табарга булышырбызмы?
Балалар: — Әйе! Әлбәттә, Бабай белән Әбигә Йомры икмәкне табарга булышырбыз!
Тәрбияче: — Ишегалдыннан Йомры икмәк туп-туры урман эченә тәгәрәде. Менә куак астында бер җәнлек: озын колаклы, чаба да чаба. Бу кем, балалар?
Балалар: — Куян!
Тәрбияче: — Дөрес, балалар! Бу — Куян. Куян үләнне ашап туйган, ул тагын да тәмлерәк ризык тели. Куян нәрсә ярата?
Балалар: — Кишер!
Тәрбияче: — Дөрес, кишер! Әйдәгез, Куянны кишер белән сыйлыйк.
(Куянга кишер тутырылган кәрзин бирәләр, кишерләр «очраклы» рәвештә таралып китә).
Тәрбияче: — Балалар, әйдәгез, Куянга кишер җыярга булышыйк. (Балалар кишер җыялар, аны Куянга бирәләр).
Тәрбияче: — Куян, Йомры икмәк кая тәгәрәгәнен әйт инде безгә! (Куян юнәлеш күрсәтә).
Тәрбияче: — Әйдәгез, балалар, алга таба Йомры икмәкне эзләргә киттек. Ай, агачлар ничек чайкала!..
Тәрбияче: — Ишегалдыннан Йомры икмәк туп-туры урман эченә тәгәрәде. Менә куак астында бер җәнлек: озын колаклы, чаба да чаба. Бу кем, балалар?
Балалар: — Куян!
Тәрбияче: — Дөрес, балалар! Бу — Куян. Куян үләнне ашап туйган, ул тагын да тәмлерәк ризык тели. Куян нәрсә ярата?
Балалар: — Кишер!
Тәрбияче: — Дөрес, кишер! Әйдәгез, Куянны кишер белән сыйлыйк.
(Куянга кишер тутырылган кәрзин бирәләр, кишерләр «очраклы» рәвештә таралып китә).
Тәрбияче: — Балалар, әйдәгез, Куянга кишер җыярга булышыйк. (Балалар кишер җыялар, аны Куянга бирәләр).
Тәрбияче: — Куян, Йомры икмәк кая тәгәрәгәнен әйт инде безгә! (Куян юнәлеш күрсәтә).
Тәрбияче: — Әйдәгез, балалар, алга таба Йомры икмәкне эзләргә киттек. Ай, агачлар ничек чайкала!..
Ял минуты «Җил»
Җил чыршыны чайкалдыра,
Уңга-сулга авыштыра. (куллар өстә, уңга-сулга салмак кына селкенәбез)
Битебезгә җил исә, (куллар белән биткә җилпеп күрсәтәбез)
Агачлар чайкала… (гәүдәне уңга-сулга авыштырабыз)
Җил әкренрәк, әкренрәк, (кулларны һаман түбәнрәк төшерәбез)
Агач түбәнрәк, түбәнрәк… (түбән иеләбез)
Җил чыршыны чайкалдыра,
Уңга-сулга авыштыра. (куллар өстә, уңга-сулга салмак кына селкенәбез)
Битебезгә җил исә, (куллар белән биткә җилпеп күрсәтәбез)
Агачлар чайкала… (гәүдәне уңга-сулга авыштырабыз)
Җил әкренрәк, әкренрәк, (кулларны һаман түбәнрәк төшерәбез)
Агач түбәнрәк, түбәнрәк… (түбән иеләбез)
Тәрбияче: — Без урманнар, болыннар буйлап барабыз, Йомры икмәк анда да, монда да күренми. Каен астында без Бүрене очратабыз. Бүре тешләрен шакылдатып утыра.
Бүре: — Исәнмесез, балалар.
Балалар: — Исәнме, Бүре. Әйт әле безгә, зинһар, Йомры икмәк кая тәгәрәде?
Бүре: — Сез минем табышмакларны чишсәгез, мин сезгә Йомры икмәкнең кайсы якка тәгәрәгәнен күрсәтермен.
Бүре: — Исәнмесез, балалар.
Балалар: — Исәнме, Бүре. Әйт әле безгә, зинһар, Йомры икмәк кая тәгәрәде?
Бүре: — Сез минем табышмакларны чишсәгез, мин сезгә Йомры икмәкнең кайсы якка тәгәрәгәнен күрсәтермен.
1. Кыш буе ул тунда йоклады,
Көрән тәпиен суырып.
Уянгач, үкерә башлады.
Бу нинди урман җәнлеге? (Аю)
2. Баш очында кабарынкы
Койрыгы чыгып тора.
Чикләвекне ярата ул,
Бу нинди җәнлек була? (Тиен)
3. Хәйләкәр бер җәнлек бар,
Җирен төстә туннары.
Йомшак койрыгы гүзәл,
Кем булыр бу, балалар? (Төлке)
4. Урманда ул барысыннан да курка:
Бүредән, ябалактан, төлкедән дә.
Алардан кача-кача, куак астына поса,
Озын колаклы… (Куян)
Алардан кача-кача, куак астына поса,
Озын колаклы… (Куян)
5. Каен астындамы мин, әллә чыршы астындамы,
Өстемдә энәләр чыгып тора.
Футбол тубына охшаганмын,
Мине Керпе дип атыйлар.
Футбол тубына охшаганмын,
Мине Керпе дип атыйлар.
Тәрбияче: — Менә булдырдыгыз, балалар, бөтен табышмакларны чиштегез! Бүре хәзер безгә Йомры икмәкнең кая тәгәрәгәнен күрсәтер. Әйдәгез, тизрәк аны эзләргә киттек!
Тәрбияче: — Юл еракка сузылганмы? Менә юлда Аю очрый, ул үз өненә кайтып бара.
Тәрбияче: — Балалар, Аюга күркәләрне җыярга булышырга кирәк. Шул чакта ул безгә Йомры икмәкне табу юлын күрсәтер.
Спорт уены: «Кем җитез?»
(Балаларга күркәләрне кәрзингә салырга тәкъдим ителә).
Аю турында шигырь:
Аю урман буйлап бара,
Күркәләр җыя, җырлый.
Кинәт күркә Аюның маңгаена төшә…
Аюның ачуы чыкты, аягы белән: топ-топ!
«Бүтән урманда йөрергә чыкмыйм! — ди, —
Бүтән күркә җыярга бармыйм!» — ди.
Күркәләр җыя, җырлый.
Кинәт күркә Аюның маңгаена төшә…
Аюның ачуы чыкты, аягы белән: топ-топ!
«Бүтән урманда йөрергә чыкмыйм! — ди, —
Бүтән күркә җыярга бармыйм!» — ди.
Тәрбияче: — Балалар, барыгыз да җитез, оста! Аюга күркә җыярга булыштыгыз, ә ул моның өчен Йомры икмәкнең кая тәгәрәгәнен күрсәтте. Әйдәгез, алга таба эзләргә киттек. Карагыз әле, агач төбендә кем утыра? Төлке ич бу!
Без урманда күрдек
Ачык җирән Төлке.
Бу җирән хәйләкәр
Эзен бик оста яшерә.
Бу җирән хәйләкәр
Эзен бик оста яшерә.
Тәрбияче: — Әйт инде безгә, Төлке, Йомры икмәк кайда яшеренгән?
(Төлке әйтергә теләми).
Тәрбияче: — Әйдәгез, балалар, без аны гаҗәпләндерик һәм аңа бүләк ясыйк — көзге яфраклардан чәчәк бәйләме бүләк итик.
(Балалар көзге яфраклардан чәчәк бәйләме җыялар).
Тәрбияче: — Әйдәгез, балалар, без аны гаҗәпләндерик һәм аңа бүләк ясыйк — көзге яфраклардан чәчәк бәйләме бүләк итик.
(Балалар көзге яфраклардан чәчәк бәйләме җыялар).
Тәрбияче: — Балалар, барыбер Төлке Йомры икмәкнең кайда икәнен әйтергә теләми. Ах, син, җирән хәйләкәр! Яшергәнсең Йомры икмәкне бик оста. Барыбер табарбыз, бәладән коткарырбыз без аны!
(Балалар тырышып Йомры икмәкне эзлиләр һәм табалар).
Йомры икмәк, Йомры икмәк,
Йомры икмәк — алсу яңаклы.
Без сине озак эзләдек
Һәм бераз арыдык.
Без бераз ял итәрбез,
Аннары өйгә кайтырбыз..
Без сине озак эзләдек
Һәм бераз арыдык.
Без бераз ял итәрбез,
Аннары өйгә кайтырбыз..
Релаксация (тыныч музыка яңгырый).
3. Йомгаклау
Балалар Йомры икмәкне Әби белән Бабайга кайтаралар. Алар бик шат, балаларга рәхмәт әйтәләр.
Әби белән Бабай: — Рәхмәт сезгә, балалар! Бездән дә бүләк булсын, шушы алмаларны кабул итеп алыгыз. Сау булыгыз, тагын кунакка килегез!
(Тәрбияче белән балалар саубуллашалар, «бакчага кайталар» һәм алмалар белән сыйланалар).
Татарстан Республикасы
Яр Чаллы шәһәре
129 нчы санлы “Карсылу” балалар бакчасы
муниципаль бюджет мәктәпкәчә белем бирү учреждениесенең
1 нче категорияле ана теле тәрбиячесе
ХАФИЗОВА ГӨЛЗӘЙНӘП МИРЗАФАТИХ КЫЗЫ
| Комментарии: |